मा. संजय पाटील यांचा ‘आईचे हळवे मन’ या कथासंग्रहतील कथेस अभिप्राय
वसुधा नाईक पुणे
मा. संजय पाटील यांचा ‘आईचे हळवे मन’ या कथासंग्रहतील कथेस अभिप्राय
वसुधा नाईक पुणे
जोगेश्वरी पुर्व मुंबई येथील “आम्ही मुंबईकर” वृत्तपत्र समूहाकडून आयोजित कार्यक्रमात प्रसिद्ध लेखिका सौ. वसुधाताई नाईक ह्यांची भेट झाली. दरम्यान त्यांनी मला त्यांचे अप्रतिम साहित्य भेट दिले. आज थोडा निवांत वेळ मिळाल्यावर वसुधाताईंची पहिली लघुकथा वाचली. खूप छान लेखन! त्या लेखाचे सविस्तर परीक्षण आपणासाठी सादर करत आहे.
*कथेचे नाव : आईचे हळवे मन*…
समीक्षा:
लेखीका वसुधा नाईक यांची ही कथा “ *आईचे हळवे मन*” आईच्या संवेदनशील मनोवस्थेचे आणि तिच्या मातृत्वाचे मार्मिक चित्रण करणारी आहे. आई म्हणजे केवळ जन्मदात्री नाही तर ती आपल्या मुलांचे संस्कार, शिस्त, स्नेह, आधार, आणि जीवनाचे पहिले पाठशाळा असते, हे लेखिकेने अत्यंत प्रभावी शैलीत मांडले आहे.
कथेची सुरुवात ईश्वराच्या आत्म्याच्या वास्तवाला आईच्या रूपात साकार करत होते. आईचा त्याग, शिस्त, आणि प्रेम याचे वर्णन करताना लेखिका भावनांचे सुंदर आकलन करून देते. “ *आई हे हलवंच मन*” ही कल्पना लेखिकेने खूप प्रगल्भतेने उलगडली आहे, ती केवळ मुलांसाठी जगते, त्यांना घडवते, पण त्यांच्या संसारात तीच विसरली जाते, हे वास्तव काळजाला भिडणारे आहे.
लेखातले वाक्य “*आई ही आईच असते. तिची सर कुणालाच नसते.*” या संपूर्ण कथेला सारांशित करते. विशेषतः जेव्हा आईची आठवण एका मुलाच्या मनाला अश्रूंनी भिजवते, तेव्हा वाचक देखील भावनांनी ओथंबून जातो. तसेच, लेखिकेने मुलगी सासरी गेल्यावर आईच्या मनात येणारे विचार, तिची चिंता, आणि त्या मनातल्या नात्याचे कोवळेपण फारच सुंदरतेने सादर केले आहे. “ *लेकीच्या माहेरासाठी माय सासरी नांदते*” हे शेवटचे वाक्य म्हणजे कथेचा हृदयस्पर्शी निष्कर्ष ठरतो.
या कथेत लेखनशैली अगदी सहज, ओघवती आणि भावनांनी भरलेली असून, आईबाबतची बदलती सामाजिक जाणीव आणि विस्मरण या गोष्टीचा लेखिकेने हळुवार पण स्पष्ट वेध घेतला आहे. मुलगा आणि मुलगी या दोघांचेही नाते आईसोबत कसे वेगळे पण तितकेच विशेष असते, हे अत्यंत प्रभावीपणे दाखवले आहे. आजच्या धावपळीच्या युगातही आईच्या आठवणीने मनात नितळता आणि हळवेपणा निर्माण करणारी ही कथा वाचकांच्या मनाला निश्चितच स्पर्शून जाते.
शेवटी…
ही कथा केवळ “ *आई*”साठी नव्हे, तर प्रत्येक वाचकाच्या अंतर्मनाला भिडणारी आहे. प्रत्येक वाचकाने ही कथा जरूर वाचावी, आणि आपल्या आईसाठी काही क्षण निवडून काढून तिला फोन करावा तिच्या ‘ हलव्या मनाला’ शांततेचा श्वास द्यावा.
वसुधाताईंच्या लेखनास मन:पूर्वक सलाम!
