“नारीशक्तीचा विजय हा मानवतेच्या आत्म्याला दिलेला सन्मान आहे”; प्रशांत ठाकरे
शनिवारीय 'काव्यस्तंभ स्पर्धे'चे काव्यपरीक्षण

“नारीशक्तीचा विजय हा मानवतेच्या आत्म्याला दिलेला सन्मान आहे”; प्रशांत ठाकरे
शनिवारीय ‘काव्यस्तंभ स्पर्धे’चे काव्यपरीक्षण
महाराष्ट्रातील ज्येष्ठ, श्रेष्ठ कवयित्री आदरणीय शांताबाई शेळके यांच्या “स्त्रीची जिद्द” या कवितेतील या ओळी….
“वादळे येती जीवनात, तरीही ती हसत राहते,
तिच्या पावलांमागेच नव्या आशेचा मार्ग उगवतो.”
‘स्त्री कितीही संकटे आली तरी धैर्याने उभी राहते, हा तिचा खरा सामर्थ्यस्रोत आहे’. तसेच…एक संस्कृत सुभाषित प्रमाणे… नारीणां देवतारूपं मातृरूपं विशेषतः । तस्मात् पूज्या सदा नारी मान्या सर्वत्र मानवैः ॥ अर्थात…. स्त्री ही देवतास्वरूप आहे, विशेषतः ती मातृस्वरूप आहे. म्हणून स्त्रीचा नेहमी सन्मान केला पाहिजे आणि सर्वांनी तिचा आदर केला पाहिजे. सृष्टीच्या आदिम नादात एक अदृश्य शक्ती अखंड स्पंदत असते. जी निर्माण करते,पोसते आणि जीवनाला अर्थ देते. ही शक्ती म्हणजे नारीशक्ती. विश्वाच्या निर्मितीपासून मानवी संस्कृतीच्या प्रवासापर्यंत स्त्री ही केवळ अस्तित्वाचा भाग नाही, तर तीच त्या अस्तित्वाची मूळ प्रेरणा आहे. म्हणूनच तर, ‘नारीशक्तीचा विजय हा मानवतेच्या आत्म्याला दिलेला सन्मान आहे’.
स्त्री म्हणजे जीवनाची अखंड वाहती नदी. तिच्या प्रवाहात प्रेमाची कोमलता आहे, त्यागाची गोडी आहे आणि संकटांना भिडण्याचे अद्भुत धैर्यही आहे. कधी ती आई बनून मायेच्या सावलीत जगाला विसावा देते, कधी शिक्षिका बनून ज्ञानाचे दिवे प्रज्वलित करते, तर कधी संघर्षाच्या रणांगणात उभी राहून अन्यायाला निर्भीड आव्हान देते. तिच्या डोळ्यांत केवळ स्वप्ने नसतात; तर त्या स्वप्नांत भविष्य घडवण्याची एक दिव्य जिद्द असते.
परंतु इतिहासाच्या प्रदीर्घ वाटचालीत स्त्रीला अनेकदा रूढींच्या आणि परंपरांच्या चौकटीत बंदिस्त करण्यात आले. तिच्या सामर्थ्याला मर्यादांच्या साखळदंडात अडकवण्याचा प्रयत्न झाला. तरीही स्त्रीच्या अंतःकरणातील तेज कधीच मावळले नाही. काळाच्या प्रवाहात तिने अन्यायाच्या भिंती भेदल्या, संघर्षांच्या वादळांना सामोरे गेली आणि स्वतःच्या सामर्थ्याने नव्या युगाचा उषःकाल घडवला. आजची स्त्री आकाशाला गवसणी घालणारी आहे. ती विज्ञानाच्या प्रयोगशाळेत संशोधन करते, रणांगणावर देशाचे रक्षण करते, प्रशासनात नेतृत्व करते आणि समाजाच्या परिवर्तनाची मशाल हातात धरते. तिच्या कर्तृत्वाने हे सिद्ध झाले आहे की, स्त्री ही केवळ घराची शोभा नाही, तर समाजाच्या प्रगतीची आधारशिला आहे.
तथापि, “नारीशक्तीचा विजय” हा केवळ स्त्रीच्या यशाचा उत्सव नाही, तर तो समाजाच्या प्रगल्भतेचा कस आहे. ज्या समाजात स्त्रीचा सन्मान केला जातो, जिथे तिच्या स्वप्नांना उंच भरारी घेण्याचे स्वातंत्र्य मिळते, तिथेच खऱ्या अर्थाने संस्कृती फुलते. कारण स्त्री ही केवळ कुटुंबाची धुरीण नाही, ती संस्कारांची जननी आणि मानवतेची वाहक आहे. स्त्रीच्या हातात जीवनाची वीण असते आणि तिच्या विचारांत भविष्याची दिशा दडलेली असते. तिच्या ममतेत करुणेचा झरा आहे, तर तिच्या आत्मविश्वासात पर्वतासारखी अढळ ताकद आहे. म्हणूनच स्त्रीचा सन्मान करणे म्हणजे केवळ एका व्यक्तीचा गौरव करणे नव्हे, तर संपूर्ण मानवजातीच्या मूल्यांना वंदन करणे होय.
आज ८ मार्च ‘जागतिक महिला’ दिनाच्या निमित्ताने समाजाने एक नवा संकल्प करायला हवा..!! स्त्रीला दयेची नव्हे, तर समानतेची वागणूक देण्याचा…. तिच्या स्वप्नांना मर्यादा नव्हे, तर आकाश देण्याचा…..!! कारण जेव्हा स्त्री सक्षम होते, तेव्हा एक कुटुंब उभे राहते आणि जेव्हा स्त्री मुक्त होते, तेव्हा संपूर्ण समाज नव्या प्रकाशाने उजळतो.
म्हणूनच आज ठामपणे उच्चारू या…
“जिथे स्त्रीचा सन्मान फुलतो,
तिथे संस्कृतीचा सुवास दरवळतो,
जिथे तिच्या स्वप्नांना आकाश मिळते,
तिथेच मानवतेचा खरा विजय उमलतो”.
‘जागतिक महिला’ दिनाच्या पार्श्वभूमीवर ‘मराठीचे शिलेदार’ समुहाचे सर्वेसर्वा आदरणीय राहुल सरांनी ‘नारीशक्तीचा विजय’ हा विषय शनिवारीय काव्यरत्न स्पर्धेसाठी दिला. सर्वांनी नारीशक्तीचा गौरव केला या निमित्ताने सर्व कवी कवयित्रींच्या प्रतिभा शक्तीची उत्तम झलक पहावयास मिळाली तेव्हा तुम्हाला सर्वांचे मनापासून खूप खूप अभिनंदन…!! लिहित रहा हाच आजचा संदेश…!!
श्री. प्रशांत ठाकरे
सिलवासा दादरा नगर हवेली
मुख्य परीक्षक/लेखक/समीक्षक
©सहप्रशासक मराठीचे शिलेदार समूह



