स्वप्नपक्षी… आणि इतर कविता’ : एका प्रगल्भ कवीच्या संवेदनशील मनाचे स्पंदन
संजय गरबड मराठे, ठाणे (कवी, गीतकार, स्तंभलेखक)
स्वप्नपक्षी… आणि इतर कविता’ : एका प्रगल्भ कवीच्या संवेदनशील मनाचे स्पंदन
मराठी साहित्याच्या प्रांगणात जेव्हा एखादा नवा आणि संवेदनशील काव्यसंग्रह पाऊल ठेवतो, तेव्हा तो केवळ शब्दांचा संग्रह राहत नाही; तर तो एका कवीच्या अंतरंगातील भावविश्वाचा आणि जीवनदृष्टीचा जिवंत दस्तऐवज बनतो. कवी अनिल सुरोशी यांचा ‘स्वप्नपक्षी… आणि इतर कविता’ हा दुसरा काव्यसंग्रह वाचताना याच समृद्ध वास्तवाचा प्रत्यय येतो.
त्यांची लेखणी म्हणजे केवळ अक्षरांची मांडणी नसून, ती एका प्रगल्भ कवीच्या संवेदनशील मनाचे स्पंदन आहे. त्यांच्या काव्यात मानवी भावभावनांचा असा एक अथांग महासागर आहे, जो वाचकाला पहिल्या ओळीपासूनच आपल्या भावनिक वेढ्यात घेतो. त्यांच्या काव्यातील भावनेची तीव्र उत्कटता हे त्यांचे सर्वात मोठे बलस्थान आहे. प्रेम, विरह आणि मानवी अस्तित्वाचा संघर्ष ते ज्या तीव्रतेने शब्दांत गुंफतात, त्यामुळे वाचकाच्या काळजाला एक वेगळीच जिवंत कळ लागते. ‘मन मोर होते’ किंवा ‘विरहातील सुख’ सारख्या कवितांमधून त्यांनी मांडलेली भावना केवळ शब्द नसून, ते एका अनुभवाचे अस्सल वास्तव आहे; जे वाचकाला स्वतःच्याच आयुष्यातील क्षणांशी सहज जोडून घेते.
त्यांच्या काव्यातील प्रतीकांचा कल्पक वापर लेखणीला एका वेगळ्याच साहित्यिक उंचीवर नेऊन ठेवतो. कवी साध्या-साध्या आणि दैनंदिन घटनांमध्ये इतकी अर्थपूर्ण प्रतीके शोधतात की, ती वाचताना आपण थक्क होतो. पाठीवरील तीळांना ‘तारांगण’ म्हणणे किंवा पावसाच्या चिंब भेटीमध्ये विरहाचे तत्त्वज्ञान शोधणे, ही त्यांच्या विलक्षण कल्पकतेची आणि सूक्ष्म निरीक्षणाची परिसीमा आहे. ही प्रतीके कवितेला केवळ बाह्यरूपाने सजवत नाहीत, तर ती कवितेच्या गाभ्याला अधिक अर्थवाही आणि प्रगल्भ बनवतात.
आजच्या या वेगवान आणि धावपळीच्या युगात नात्यांचा गुंता ही एक फार मोठी सामाजिक समस्या बनली आहे आणि सुरोशी यांनी ती अत्यंत अचूकपणे हेरली आहे. ‘इगो’, ‘कोंडी’ किंवा ‘लव्हस्टोरी’ यांसारख्या कवितांमधून त्यांनी नात्यांमधील अहंकार, संवादाचा अभाव आणि ओढाताण यांचे जे वास्तववादी चित्रण केले आहे, ते अंगावर शहारे आणणारे आहे. नात्यांच्या या गुंतागुंतीच्या पटाला ते कोणत्याही पूर्वग्रहाशिवाय, अत्यंत पारदर्शकपणे आणि निडरपणे हाताळतात; ज्यामुळे त्यांचे काव्य अधिक जिवंत आणि समकालीन वाटते.
कवी अनिल सुरोशी यांच्या काव्याची आणखी एक लक्षणीय ओळख म्हणजे त्यांचा आत्मसंवाद आणि प्रभावी पत्रात्मक शैली. अनेक कवितांमध्ये ते थेट वाचकांसोबत किंवा स्वतःच्याच अंतर्मनाशी संवाद साधतात, ज्यामुळे ती कविता न राहता एक जिवंत आणि आपुलकीचे पत्र बनते. ही पत्रात्मक शैली त्यांच्या काव्याला अधिक विश्वासार्ह आणि जवळीक साधणारी बनवते. “मी अपूर्ण, माझे काव्य अपूर्ण…” या त्यांच्या प्रांजळ ओळींमधून कवीची निगर्वी संवेदनशीलता आणि काव्याप्रतीची अखंड निष्ठा स्पष्टपणे दिसून येते. अनिल सुरोशी यांचे हे काव्यरत्न केवळ त्यांच्या वैयक्तिक प्रवासाचे दर्शन घडवत नाही, तर तो आजच्या समाजासाठी एक आरसा आहे. त्यांच्या काव्यातील ही प्रगल्भता आणि शब्दांमधील प्रांजळता रसिक वाचकांच्या मनात कायमची घर करेल, यात शंका नाही.
आपले आराध्य दैवत, सुप्रसिद्ध कवी श्री. अरुण म्हात्रे सर यांच्या शुभहस्ते हा प्रकाशन सोहळा पार पडणे आणि त्यांनी अत्यंत दिलखुलासपणे, आपलेपणाने या कार्यक्रमाचे संपूर्ण संयोजन करून या संग्रहाची पाठराखण करणे, ही या काव्याला मिळालेली फार मोठी पोचपावती आहे. कशिश पार्क संकुल, वागळे इस्टेट, ठाणे येथील ‘ज्येष्ठ नागरिक संघाच्या ग्रंथालयात’ पार पडलेला हा सोहळा अत्यंत संस्मरणीय आणि काव्यमय वातावरणाचा अनुभव देणारा ठरला.
अमेझॉन, फ्लिपकार्ट आणि इन्कसाईड स्टोअरवर सवलतीत उपलब्ध असणारा हा संग्रह प्रत्येक काव्यप्रेमीने आणि अभ्यासू रसिकाने आवर्जून वाचायला हवा. कवी अनिल सुरोशी यांच्या सिद्धहस्त लेखणीतून अशीच दर्जेदार काव्यनिर्मिती निरंतर होत राहो, हीच मनःपूर्वक सदिच्छा!
संजय गरबड मराठे, ठाणे
(कवी, गीतकार, स्तंभलेखक)
=======
