चला पुस्तकांच्या जगात..!!
उर्मिला गजाननराव राऊत
चला पुस्तकांच्या जगात..!!
‘पुस्तक माझा खास सखा,
तोच देतो ज्ञानाची दिशा..’
मुलांसाठी योग्य पुस्तक म्हणजे, जे शिक्षण आणि मनोरंजन यांचा समतोल साधणारा दुवा. पुस्तक मुलांना विचार करायला, प्रश्न विचारायला आणि चांगले माणूस व्हायला मदत करते. मुलांच्या दृष्टिकोनातून “सर्वांनी वाचावे” असे पुस्तक म्हणजे जे त्यांना मूल्यं, प्रेरणा, कल्पनाशक्ती आणि चांगले वागणे शिकवते. आणि ते सर्व काही आनंददायक आणि रंजक पद्धतीने!
पुस्तकाचे नाव: “अरेच्चा! ही मुले”
लेखक: पु. ल. देशपांडे (पु.ल.)
प्रकार: विनोदी लेखन, लघुनिबंध
उद्दिष्ट वाचकवर्ग: सर्व, पण विशेषतः विद्यार्थी आणि किशोरवयीन वाचक. हे पुस्तक का वाचावे?
1. स्वतःचं प्रतिबिंब दिसतं:
पु. ल. देशपांडेंनी “ही मुले” हे लघुनिबंध इतक्या सूक्ष्म आणि खुसखुशीत निरीक्षणातून लिहिले आहेत की विद्यार्थ्यांना यात स्वतःची, वर्गमित्रांची, शिक्षकांची किंवा आजूबाजूच्या वातावरणाची झलक दिसते. त्यामुळे हे पुस्तक वाचताना एक वेगळा “connect” तयार होतो.
2. हसवत हसवत विचार करायला लावते:
विनोद हे या पुस्तकाचं प्रमुख अंग असलं तरी, प्रत्येक प्रसंगामागे एक सामाजिक आणि भावनिक अर्थ असतो. मुलांमधील खोडकरपणा, निरागसपणा, आणि त्यांच्या मानसिकतेचा वेध घेताना पु.ल. त्यांना आरसा दाखवतात. पण हसवून, टोचून नाही.
3. भाषा आणि शैली सहज, आकर्षक:
विद्यार्थ्यांना मराठी वाचनाची गोडी लागावी, यासाठी ही एक उत्तम सुरुवात आहे. पु.ल. यांची भाषा प्रवाही, चित्रमय आणि ओघवती आहे. वाचताना दृश्य डोळ्यासमोर उभे राहतात, त्यामुळे मुलांना कंटाळा येत नाही.
4. माणुसकी आणि समज वाढवते:
लेखक केवळ मुलांच्या खोड्या सांगत नाहीत, तर त्या खोड्यांमागच्या भावना, मानसिकता आणि घरचं/शाळेचं वातावरणही दाखवतात. त्यामुळे विद्यार्थ्यांना इतर मुलांना समजून घेण्याचा दृष्टिकोन मिळतो.
5. तणावमुक्त करणारं वाचन:
स्पर्धा, अभ्यास, परीक्षा यामुळे विद्यार्थी तणावात असतात. अशा वेळी “अरेच्चा! ही मुले” सारखं पुस्तक हसवतं, हलकं करतं आणि मन मोकळं करतं.
विद्यार्थ्यांसाठी घेण्यासारख्या काही गोष्टी:
मुलांमध्ये विविधता असते. प्रत्येक मुलं वेगळी असतात. चतुर, दंगा करणारी, गप्प, उत्साही. हे स्वीकारणं महत्त्वाचं आहे. विनोद हा सकारात्मक दृष्टीकोन देतो. समस्या, चुका किंवा भांडणं याकडे बघण्याचा हलकाफुलका दृष्टिकोन शिकवतो. शाळा म्हणजे केवळ अभ्यास नव्हे . ‘शाळा म्हणजे अनुभवांचं, गमतींचं आणि शिकण्याचं एक जग असतं’.
“अरेच्चा! ही मुले” हे केवळ विनोदी पुस्तक नाही, तर विद्यार्थ्यांना स्वतःकडे आणि आपल्या वयाकडे प्रेमाने बघायला शिकवणारं आरशासारखं पुस्तक आहे. हास्य, संवेदनशीलता आणि वास्तव यांचा सुंदर मिलाफ विद्यार्थ्यांच्या मनाला स्पर्श करून जातो. म्हणूनच प्रत्येक विद्यार्थ्याने हे पुस्तक एकदा तरी जरूर वाचावं!
“नवा विचार नवी दिशा
जीवन जगण्याची नवी आशा,
पुस्तक आहे खिशातली बाग
देतो तो सद्विचारांची जाग..”
उर्मिला गजाननराव राऊत
जि. प. उ. प्रा.शाळा, गोंडखैरी (जुनी)
पंचायत समिती कळमेश्वर, जि.नागपूर
==========
